Türkiye ilk kez Avrupa Birliği (AB) savunma anlaşması Daimi Yapılandırılmış İşbirliği (PESCO) bünyesindeki bir projede yer almak için başvuruda bulundu. Proje koordinatörü Hollanda Savunma Bakanlığı, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Türkiye'nin başvurusunu teyit etti.
Türkiye'nin katılmak istediği proje, askeri personelin ve askeri teçhizatın Avrupa içinde ve dışında hızlı bir şekilde taşınmasını öngörüyor.
Hollanda Savunma Bakanlığının açıklamasında, Türkiye dışında yine NATO üyesi ABD, Kanada ve Norveç'in de projeye katılmak için başvurduğu ve bu ülkelerin başvurularının oybirliğiyle kabul edildiği belirtildi.
Ankara'nın katılım talebinin AB üyesi ülkelerin tamamı tarafından onaylanması gerekiyor. Ancak Yunanistan ve Güney Kıbrıs'ın Türkiye ile yakın işbirliğine Akdeniz'deki doğal gaz arama faaliyetleri veya Kıbrıs meselesi nedeniyle sıcak bakmayacakları belirtiliyor. NATO üyesi Türkiye'nin başvurusunun reddedilmesinin ise Ankara tarafından hakaret olarak anlaşılabileceği endişesi bulunuyor.
PESCO NEDİR, PESCO NE İÇERİYOR?
Türkiye'nin yer almak istediği milyarlık projenin askeri hareket kabiliyetinin iyileştirilmesini içerdiği belirtiliyor. Hollanda, askeri birliklerin ve askeri araç ile teçhizatın Avrupa içinde naklinin iyileştirilmesine dair projenin koordinasyonunu yürüten üye ülke. Kasım 2020'den bu yana projeye AB üyesi olmayan ülkeler de katılabiliyor.
Avrupa Birliği dönem başkanlığını Almanya'nın yönettiği 2020'nin ikinci yarısında, AB üyesi olmayan ülkelerin de PESCO projelerinde yer alabilmesinin önünü açan düzenleme sunulmuş ve kabul edilmişti. AB üyesi olmayan ülkelerin belli siyasi, yasal ve maddi kriterleri yerine getirmesi şartıyla projelere dahil olması mümkün. Bu kriterlerin başında da söz konusu ülkenin AB'nin değerlerini paylaşması, ayrıca AB ülkeleri ile iyi komşuluk ilişkileri ilkeleri çerçevesinde davranması, ortak güvenlik ve savunma çıkarlarıyla çelişecek adımlar atmaması şartı bulunuyor. PESCO 24 AB üyesi ülkesi müşterekliğinde yürütülüyor.
Mayıs ayı başında Brüksel'de düzenlenen AB ülkeleri savunma bakanları toplantısında Türkiye'nin dahil olmak istediği projeye ABD, Kanada ve Norveç'in de katılabilmesi yönünde izin çıkmıştı. PESCO projeleri, katılımcı ülkelerin tamamı veya bir kısmının iştiraki ile yürütülebiliyor. AB Konseyi de projeye dahil olmak isteyen AB üyesi olmayan ülkelerin gerekli şartları yerine getirip getirmediğini denetlemekle yükümlü. 2017 yılında kurulan PESCO, proje üyesi ülkelere savunma kabiliyetlerini işbirliği içinde geliştirme, operasyonel hazırlık yürütme ve askeri kuvvetlerin katkılarını artırma imkanı tanıyor. PESCO kapsamında şu ana kadar eğitim, kara formasyon sistemleri, deniz ve hava sistemleri, siber güvenlik gibi alanlarda biri tamamlanmış, 46 da süren proje bulunuyor.
GÜNEY KIBRI VE YUNANİSTAN NE TEPKİ VERECEK?
Geçen yıl Doğu Akdeniz'deki gerilimlerin yaşandığı göz önünde bulundurulduğunda Türkiye'nin AB’nin ortak savunma projesine iştirak için başvuruda bulunmasına Yunanistan ile Güney Kıbrıs'ın tepkisinin ne olacağı merak konusu. Konuyu ilk kez gündeme getiren Welt am Sonntag gazetesine konuşan, adını vermek istemeyen diplomatlar, "Türkiye ile PESCO çerçevesinde yapılacak bir işbirliğinin AB ile NATO arasındaki işbirliğini iyileştirimesi dışında Türkiye ile Kıbrıs ve Yunanistan arasında da normalleşme sağlamasını umut ediyoruz" dedi.
PESCO, Avrupa Birliği'nin güvenlik ve savunma alanındaki hareket kabiliyetini iyileştirme ve söz konusu alanlardaki zaafiyetin kapatılması amacını hedefliyor. Avrupa'da askeri birliklerle araç ve teçhizatların nakliye ve hareketliliğini kapsayan ve Türkiye'nin de dahil olmak üzere başvurduğu iddia edilen proje 46 PESCO projesinden sadece biri. Söz konusu 46 projeden altısının koordinasyonunu Almanya yürütüyor.
KAYNAK : Deutsche Welle
Yorum Yazın