Hepimiz beslenmeden yaşanmadığını biliyoruz ve bir şekilde beslenip karnımızı doyuruyoruz. Peki bu noktada biz diyetisyenlerin isteği ideal beslenme şekli nasıldır?
Bizim isteğimiz tüm bireylerin sağlıklı bir hayat sürmesi için yeterli ve dengeli beslenme şeklini benimsemesidir.
Yeterli ve dengeli beslenmenin temeli; bireylerin yaşına, cinsiyetine, hastalıklarına, çalışma koşullarına, fiziksel aktivite düzeyine, özel koşullarına (gebelik, emziklilik,sporcu vb.) ve hatta yaşadığı iklime dayanır.
Yaşamımız için oksijenden sonra en gerekli olan öğe sudur. Sıvı kısıtlaması olan herhangi bir hastalığı olmayan yetişkinlerin günde 8-10 su bardağı su içmesi gereklidir.
Kahvaltı, öğle ve akşam olmak üzere günde 3 ana öğün ve 2-3 ara öğün tüketilmelidir. Bu ana öğünlerden en önemlisi kahvaltı olup mutlaka yapılmalıdır.
Rengarenk çeşit çeşit besinler tüketmek sizi bir çok hastalıktan koruyacaktır. Gereksinim kadar her besin grubundan her öğünde tüketilmelidir.
Toplam yağ, tuz ve şeker alımı azaltılmalıdır. Tuz alımını azaltmak için yemeğin tadına bakmadan tuz koyma alışkanlığınızı bir kenara bırakmak kesinlikle yardımcı olacaktır. Şekerli içecek tüketimi azaltılmalı hazır meyve suları yerine direkt meyveler tercih edilmelidir.
Yemeklerde; margarin, tereyağı, kuyruk yağı, iç yağı gibi doymuş yağlar (katı yağlar) yerine bitkisel sıvı yağlar (zeytinyağı, ayçiçek yağı, soya, kanola yağı vb. ) tercih edilmelidir. Dünyadaki ölüm sebeplerinin en başında kalp ve damar hastalıkları yer almaktadır. Bu noktada doymuş yağların bize verdiği zararlar gözardı edilemeyecek derecede önemlidir.
Margarin kullanmaktan vazgeçemeyenler yumuşak margarinleri (kase) tercih etmelidirler.
Gün boyunca sebzeleri, meyveleri, tam tahılları ve kurubaklagilleri tüketerek yeterli miktarda posa (lif) alınmalıdır. Yeterli posa alımı ile kabızlıktan, kanserden, kolesterol yüksekliğinden ve birçok hastalıktan korunabilirsiniz.
Kemik sağlığı için her gün 2-3 su bardağı az yağlı süt ve süt ürünleri tüketilmelidir.
Şimdi tam mevsimi olan balık haftada en az iki kez toplam 500 gram kadar tüketilmelidir. Balık tüketimi ile alınan omega-3 tehlikeli derecede yüksek olan kan yağlarını (trigliserit) düşürücü, kanserden, karaciğer yağlanmasından ve Alzheimer hastalığından koruyucudur.
Ev dışında yemek yeme sıklığı azaltılmalı, yenildiği zaman yağsız veya az yağlı yemekler tercih edilmelidir. Bunun yanında evde sağlığa uygun pişirme yöntemleri kullanılmalıdır. Örneğin besinleri kızartmak yerine; fırınlama, haşlama, ızgara veya buharda pişirme yöntemleri kullanılmalıdır.
Çay ve kahve gibi kafeinli içecekler fazla tüketildiğinde uykusuzluğa, baş ağrısına, kalp ve mide sorunlarına sebep olmaktadır. Bu içecekler sınırlı miktarda yemekten 1 saat önce veya 2 saat sonra tüketilmelidir. Yemeklerle birlikte tüketilen çay veya kahve kansızlığa (anemiye) sebep olabilir.
Son olarak dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri ambalajlı ürünlerin tüketimidir. Ambalajlı ürünler mümkün olduğu kadar az tüketmeli ve tüketilmeden önce mutlaka etiketlerine bakılmalıdır. Şeker ve yağ içeriği yüksek olan besinler tercih edilmemelidir.
Sonay KAYIKÇI
Diyetisyen
kayikcisonay@gmail.com
